آیا نوزاد شما هنگام دفع مدفوع گریه میکند و از درد شقاق مقعدی رنج میبرد؟ شقاق مقعدی یکی از مشکلات شایع در نوزادان است که میتواند باعث ناراحتی و نگرانی والدین شود. اما خوشبختانه این مشکل قابلدرمان است و با روشهای صحیح میتوان به نوزاد کمک کرد تا بدون درد و نگرانی از این وضعیت عبور کند. در این مقاله به بررسی علل، علائم و بهترین روشهای درمان شقاق مقعدی در نوزادان خواهیم پرداخت.
شقاق مقعدی در نوزادان
شقاق مقعدی یک ترک یا شکاف کوچک در پوست ناحیه مقعد است که باعث درد و گاهی خونریزی میشود. این عارضه معمولاً در اثر فشار زیاد یا یبوست به وجود میآید و میتواند بسیار دردناک باشد، بهویژه برای نوزادان که هنوز توانایی توضیحدادن درد خود را ندارند. در نوزادان، شقاق مقعدی اغلب به دلیل مشکلاتی مانند فشار هنگام دفع، تغییرات در تغذیه یا حساسیت پوستی ایجاد میشود.
علل شقاق مقعدی در نوزادان
شقاق مقعدی در نوزادان یکی از مشکلات شایع است که میتواند به علت مدفوع سخت، عفونت، یا حتی تغییرات در رژیم غذایی به وجود بیاید. این مشکل اگر بهموقع درمان نشود، ممکن است باعث ناراحتی و درد قابلتوجهی برای نوزاد شود. در ادامه به بررسی علائم شقاق مقعدی در نوزادان پرداختهایم.
گریه و بیقراری هنگام دفع مدفوع: یکی از علائم رایج شقاق مقعدی در نوزادان، گریه و بیقراری شدید هنگام دفع مدفوع است. این درد معمولاً به دلیل وجود شکاف در ناحیه مقعد ایجاد میشود که باعث تحریک و التهاب میشود.
خونریزی در مدفوع: خونریزی معمولاً بهصورت خفیف و در هنگام دفع مدفوع دیده میشود. خون ممکن است بهصورت رگههای قرمز روشن روی مدفوع یا در پوشک نوزاد مشاهده شود. این خونریزی به دلیل پارگی دیواره مقعد است.
خارش و ناراحتی در ناحیه مقعد: نوزاد ممکن است در ناحیه مقعد احساس خارش و ناراحتی کند. این احساس ناخوشایند باعث میشود که نوزاد ممکن است بیشتر از حد معمول دست به این ناحیه بزند یا خود را درگیر کند.
سفت و خشکبودن مدفوع: شقاق مقعدی معمولاً در نتیجه دفع مدفوع سفت و خشک به وجود میآید. این امر باعث فشار زیاد به مقعد و ایجاد شکافهای کوچک در این ناحیه میشود؛ بنابراین، مشاهده مدفوع سفتوسخت یکی از علائم مهم این مشکل است.
علائم تورم یا التهاب در ناحیه مقعد: در نواحی اطراف مقعد ممکن است تورم یا التهاب مشاهده شود که نشاندهنده شقاق است. این تورم معمولاً همراه با درد است و نوزاد را در هنگام نشستن یا دفع مدفوع ناراحت میکند.
مشکلات تغذیه و بیاشتهایی: شقاق مقعدی میتواند باعث ایجاد ناراحتی در نوزاد شود و این ناراحتی ممکن است باعث مشکلاتی در تغذیه یا بیاشتهایی موقت شود. نوزاد ممکن است بیشتر از همیشه از خوردن شیر یا مواد غذایی اجتناب کند.
ترشحات زرد یا سفید از ناحیه مقعد: در برخی از موارد، شقاق مقعدی میتواند باعث ترشحاتی از ناحیه مقعد شود که به رنگ زرد یا سفید دیده میشوند. این ترشحات معمولاً نشانهای از التهاب یا عفونت ناشی از شقاق است.

آیا لیزردرمانی برای شقاق مقعدی نوزادان مناسب است؟
پوست نوزادان بسیار حساس است و استفاده از لیزر ممکن است موجب آسیب یا تحریک بیشتر شود. برای شقاقهای مقعدی نوزادان، درمانهای سادهتری مانند استفاده از کرمهای آرامبخش، افزایش مصرف مایعات، و تنظیم تغذیه بیشتر توصیه میشود. در بیشتر موارد، شقاقهای مقعدی نوزادان با روشهای سادهتر و بدون نیاز به مداخلات تهاجمی مانند لیزردرمانی قابلدرمان هستند. استفاده از لیزر در نوزادان میتواند خطرات بیشتری از جمله سوختگی، عفونت یا آسیب به بافتهای حساس ایجاد کند.
بهترین روشهای درمان شقاق در نوزادان
درمان شقاق مقعدی در نوزادان بسیار مهم است؛ زیرا این مشکل میتواند باعث درد، خونریزی و ناراحتی در نوزاد شود. درمان این مشکل بستگی بهشدت شقاق و وضعیت عمومی نوزاد دارد. در ادامه، روشهای مختلف درمان شقاق مقعدی در نوزادان را بررسی میکنیم
پماد زینک اکسید
پماد زینک اکسید یکی از درمانهای رایج برای مشکلات پوستی نوزادان است و برای درمان شقاق، سوختگی پوشک، التهابهای پوستی و سایر مشکلات مشابه به کار میرود. این پماد به دلیل خواص ضدالتهابی و محافظتی که دارد، به طور گسترده برای نوزادان و کودکان استفاده میشود.
پماد وازلین
پماد وازلین برای درمان شقاق در نوزادان نیز میتواند مفید باشد، بهویژه اگر شقاق ناشی از خشکی پوست یا سوختگی پوشک باشد. وازلین یک مرطوبکننده قوی است که میتواند به درمان شقاقهای خفیف و ترکهای پوستی کمک کند. این پماد به دلیل ویژگیهای محافظتی و مرطوبکنندهاش به تسکین و بهبود پوست آسیبدیده کمک میکند.
پماد آنتیباکتریال
پمادهای آنتیباکتریال معمولاً برای درمان عفونتهای پوستی و پیشگیری از عفونتهای باکتریایی استفاده میشوند. درصورتیکه شقاق نوزاد به عفونت باکتریایی دچار شود یا احتمال عفونت وجود داشته باشد، استفاده از پمادهای آنتیباکتریال میتواند مفید باشد. این پمادها معمولاً حاوی ترکیباتی مانند نئوسپورین یا بتادین هستند که خاصیت ضد باکتری دارند.
پماد هیدروکورتیزون
پماد هیدروکورتیزون یکی از داروهای استروئیدی است که برای کاهش التهاب و تسکین علائم تحریکات پوستی مانند قرمزی، تورم و خارش استفاده میشود. این پماد معمولاً در درمان مشکلات پوستی مثل اگزما، آلرژیها، و برخی التهابات پوست تجویز میشود. در مورد شقاق نوزادان، استفاده از پماد هیدرو کورتیزون باید بااحتیاط انجام شود و معمولاً تحتنظر پزشک توصیه میشود.
تغییر در رژیم غذایی مادر (برای نوزادان شیرده)
اگر نوزاد شما از شیر مادر تغذیه میکند، ممکن است مشکل شقاق مقعدی به علت تغذیه ناکافی یا رژیم غذایی مادر ایجاد شود. مادر باید در رژیم غذایی خود تغییراتی ایجاد کند تا شیر مادر غنی از فیبر و آب باشد. مصرف بیشتر میوهها، سبزیها، و مواد غذایی با فیبر بالا میتواند به بهبود مدفوع نوزاد کمک کند. درصورتیکه نوزاد شما از شیرخشک استفاده میکند، ممکن است تغییر در نوع شیرخشک مناسب باشد.
استفاده از حمام آب گرم
یکی از روشهای مؤثر برای درمان شقاق مقعدی در نوزادان، استفاده از حمام آب گرم است. این روش به تسکین درد و التهاب کمک میکند و همچنین میتواند فرایند بهبودی را تسریع کند. برای این کار، نوزاد را در یک ظرف کوچک آب گرم (دمای بدن) قرار دهید و او را برای چند دقیقه در این آب نگه دارید. این عمل میتواند باعث شلشدن عضلات مقعدی و کاهش درد شود.

استفاده از داروهای ملین
درصورتیکه شقاق مقعدی به دلیل مدفوع سفت و خشک ایجاد شده باشد، استفاده از داروهای ملین برای نرم کردن مدفوع و تسهیل در دفع آن میتواند به کاهش فشار و التهاب در ناحیه مقعد کمک کند. این داروها معمولاً بدون نسخه و بهصورت قطره یا شربت برای نوزادان تجویز میشوند. استفاده از ملینها باید تحتنظر پزشک باشد تا از عوارض جانبی جلوگیری شود.
افزایش مصرف مایعات و فیبر
در صورت بروز شقاق مقعدی به دلیل مدفوع خشک و سفت، مصرف مایعات به مقدار کافی برای نوزاد مهم است. مادران باید اطمینان حاصل کنند که نوزاد بهاندازه کافی شیر دریافت میکند. همچنین، اگر نوزاد به سن خوردن غذاهای کمکی رسیده است، میتوان از غذاهایی مانند سبزیها پخته، میوهها و غلات با فیبر بالا برای کاهش مشکلات مرتبط با مدفوع خشک استفاده کرد.
نکات مهم: اگر شقاق نوزاد بهبود نیافت یا علائم بدتر شد، حتماً به پزشک مراجعه کنید. بهتر است برای مشاوره به کلینیک آفتابگردان مراجعه کنید، جایی که پزشکان متخصص در زمینههای مختلف، از جمله مشکلات پوستی نوزادان، شما را راهنمایی خواهند کرد و درمان مناسب را پیشنهاد میدهند. این کلینیک با داشتن تیم حرفهای و تجهیزات پیشرفته، میتواند به شما در درمان سریعتر و مؤثرتر شقاق نوزاد کمک کند
خلاصه مطالب:
درمان شقاق مقعدی در نوزادان نیازمند رویکردی ملایم است. استفاده از روشهای غیرتهاجمی مانند تغییرات در تغذیه، پمادهای مرطوبکننده و ضدالتهاب (مثل زینک اکسید و وازلین) و مراقبت از ناحیه مقعد میتواند به تسکین علائم و بهبود شقاق کمک کند. رعایت تغذیه مناسب، استفاده از پوشکهای مناسب و مراقبتهای بهداشتی نیز به پیشگیری از بروز مجدد شقاق و راحتی نوزاد کمک خواهد کرد.